Włosy pod lupą


Patrząc na włosy wprost, widzimy w zasadzie ich jedną jedyną funkcję-estetyczną. Ale włosy, wbrew pozorom, spełniają wiele czynności fizjologicznych. Funkcja estetyczna, mająca wpływ na nasza psychikę, jest owszem, niezwykle ważna, ale nie jest jedyna, bo włosy to wszechstronny organ. Osłaniają przed czynnikami mechanicznymi, chemicznymi i fizycznymi, a tracą swoją pierwotną funkcję regulatora temperatury. Działając jako narząd dotyku przekazują również niektóre podniety seksualne i odbierają je. Włosy głowy mają natomiast duże znaczenie psychospołeczne, ponieważ są naturalną ozdobą każdego człowieka, a szczególnie kobiet, dlatego też wymagają specjalnej troski. Włosy mają również ogromne znaczenie dla innych dziedzin medycyny, np. medycyny sądowej, fizjologii, ogólnej medycyny, a także dla innych dziedzin nauki, jak np. archeologii. Uważa się, że żaden inny twór nie jest tak wrażliwym wskaźnikiem ogólnego stanu zdrowia, odżywiania, zatrucia itp., jak włosy. Żadna inna tkanka ludzkiego organizmu nie może dostarczyć tak wielu informacji w stosunkowo łatwy i dostępny sposób. Dość wspomnieć uzyskane dzięki włosom informacje z wykopalisk. Należy tu wymienić badania włosów mumii egipskich, które były źródłem wielu wartościowych danych dla archeologów i historyków. Dodatkowym ich atutem jest fakt, że pozostają niezmiennie cennym materiałem nawet przez tysiące lat i wciąż są źródłem wiedzy dla naukowców. Zmiana gęstości włosów, ich zabarwienia, grubości, struktury łodygi włosów, połysku mogą wskazywać na toczący się w organizmie proces patologiczny.
Cykl włosowy u człowieka na głowie jest niezsynchronizowany, to znaczy, że sąsiadujące ze sobą mieszki włosowe są w różnym okresie cyklu włosowego, a każdy z nich ma charakterystyczny dla siebie obraz mikroskopowy. I tak:
- włos anagenowy to okres wzrostu mieszka. Włos anagenowy charakteryzuje się obecnością oderwanej części opuszki zawierającej barwnik oraz strefą keratogenną nieco ciemniej zabarwioną. Włos rosnący ma najczęściej obie pochewki – jaśniejszą wewnętrzną i ciemniejszą zewnętrzną. Mieszki usytuowane są w skórze skośnie do jej powierzchni, a ich dolna część leży w tkance podskórnej. Dolną część mieszka tworzy opuszka włosa, z której powstaje włos i pochewka wewnętrzna. Na zewnątrz od niej znajduje się pochewka zewnętrzna, otoczona bezkomórkową błoną szklistą. Na zewnątrz od błony szklistej obecna jest pochewka łącznotkankowa, a brodawka włosa jest poniżej opuszki. Opuszka ma kształt cebulkowaty, obejmuje brodawkę włosa od góry i z boków. Podział komórek następuje w jej dolnej części opuszki, jest to macierz włosa, która charakteryzuje się wysokim wskaźnikiem mitotycznym, każda komórka dzieli się co 23 godz. Kiedy mieszki nie chorują i pracują prawidłowo, wtedy właśnie w takim tempie przyrastają komórki włosowe. Jednak sam anagen również dzieli się na etapy ze względu na ten proces. Na początku okresu anagenu w komórkach zawiązka włosa występują bardzo liczne podziały. Okres ten zwany jest anagenem I. Następnie niezróżnicowane komórki zawiązka włosa rosną w dół, wokół wysoko położonej brodawki i zaczynają tworzyć opuszkę – jest to już etap zwany anagen II. Mieszek stopniowo wydłuża się; opuszka, w której można już wyróżnić macierz, zostaje ukształtowana, co odpowiada anagenowi III. Rozpoczyna się tworzenie włosa, którego koniec dochodzi do poziomu podstawy gruczołu łojowego – anagen IV, a następnie do powierzchni naskórka – anagen V i wreszcie włos rośnie ponad naskórkiem – anagen VI. Aktywność mitotyczna opuszki jest największa na początku anagenu VI. Widać więc, że sam proces powstawania włosa jest skomplikowany, a tym samym jest to czas, kiedy żadne czynniki nie powinny powodować zaburzeń, aby mógł przebiegać prawidłowo.
-włos katagenowy – okres inwolucji mieszka. Włos katagenowy, zależnie od okresu fazy inwolucji może wykazywać podobieństwo albo do włosa anagenowego, albo do telogenowego. We wczesnym okresie staje się cieńszy i posiada zanikające pochewki, w późniejszym okresie wskutek postępującego rogowacenia, widoczna jest zarysowująca się kolba włosa telogenowego. Włos katagenowy niekiedy wyrywa się z kolumną niezróżnicowanych komórek nabłonkowych, które tworzą tzw. ogon różnej długości. W końcowych dniach okresu wzrostu opuszka stopniowo zanika i uwalnia brodawkę. Część z nich ulega zwyrodnieniu i rozpadowi, część natomiast, nie rogowaciejąc, bierze udział w tworzeniu kolumny niezróżnicowanych komórek nad brodawką. Komórki rogowaciejące oddzielają się od pozostałych komórek macierzy i tworzą zgrubienie, z którego powstaje zrogowaciała kolumna włosa nierosnącego – telogenowego. W tym czasie brodawka podąża ku górze za skracającą się kolumną komórek niezróżnicowanych, leżących poniżej kolby włosa telogenowego. Jest to wtórny zawiązek włosa, z którego na początku najbliższego okresu anagenu powstaje nowa opuszka włosa

NASTEPNA_STRONA
-włos telogenowy – okres spoczynkowy mieszka. Włos telogenowy jako twór całkowicie zrogowaciały nie zawiera zupełnie barwnika, zakończony jest kolbą, czasami otoczoną woreczkiem nabłonkowym, pod którym znajduje się wtórny zawiązek włosa. Przytwierdzenie kolby może być tak mocne, że utrata włosa telogenowego następuje dopiero wtedy, gdy koniec nowo rosnącego włosa w tym samym mieszku włosowym przebije zakotwiczenie kolby i niejako wypchnie na zewnątrz włos nierosnący. Niekiedy jednak włos telogenowy pozostaje nadal w mieszku i wówczas, może tkwić nawet kilka włosów telogenowych w jednym mieszku. Takie włosy, kiedy cykl przebiega prawidłowo, po jakimś czasie, sukcesywnie wypadają, uwalniając mieszek i tym samy pozwalając na tworzenie się nowych włosów czyli anagen. Tak właśnie zostaje zamknięty cykle, jeśli nie dochodzi do żadnej patologii.
Jednakże patologie bywają bardzo często i stąd głównie nasze problemy z włosami, czego przykładem może być włosy dystroficzny. Jest to patologiczna postać włosa anagenowego. Włos dystroficzny wykazuje wybitne zmniejszenie grubości korzenia, nie ma pochewek, a w miejscu największego zaniku dochodzi do jego odłamania. Włos przypomina zaostrzony ołówek o różnej długości szpica. Włos, którego korzeń jest ułamany w miejscu mniej lub bardziej gwałtownego przewężenia także nazywa się dystroficznym. Stwierdzenie takiego włosa dowodzi anagenowego mechanizmu łysienia w danym mieszku. Na podstawie kąta, który tworzy oś długa włosa z ramieniem przewężenia, można w znacznym stopniu wnioskować o sile działającego szkodliwego czynnika. Im szybciej ustanie podział komórek w macierzy włosa, tym prędzej utworzy się szpic włosa dystroficznego, a wspomniany kąt będzie mniejszy. Odwrotnie, natomiast, bardziej rozwarty kąt, czyli dłuższy szpic świadczy o wolniejszym przebiegu zaburzeń w komórkach macierzy. Po odłamaniu włosa mieszek albo ulega inwolucji katagenowej i powstaje wtórny zawiązek włosa, albo rzadziej powstaje szczątkowy niezupełnie zrogowaciały włos poronny. Inny przykład to włos dysplatyczny, który jest cieńszy od włosa anagenowego i pozbawiony pochewek.
Co ciekawe, w każdym mieszku występują kolejno okresy: wzrostu włosa (anagen), zahamowanie wzrostu włosa i inwolucja mieszka (katagen) oraz spoczynku (telogen), a ich naprzemienne pojawienie się nazwano cyklem włosowym. Uważa się, że w ciągu życia człowieka mieszek może przechodzić cykle włosowe średnio 20–30 razy. Na długość tych poszczególnych faz cyklu włosowego znaczący wpływ mają hormony, przy czym estrogeny zmniejszają czynności gruczołów łojowych i działają stymulująco na wzrost włosów u człowieka, przedłużając okres wzrostu włosa. Z kolei zmniejszona utrata włosów podczas ciąży, jak i zwiększenie wypadania w okresie przekwitania wskazują na udział hormonu pęcherzykowego w zachowaniu prawidłowego owłosienia głowy. Androgeny hamują wzrost włosów na głowie, natomiast pobudzają go, jak na ironię, poza skórą głowy, w miejscach zupełnie niepożądanych, zarówno u kobiet, jak i mężczyzn.
Czas trwania cyklu włosowego jest różny dla różnego rodzaju włosów.  Spowodowany jest wpływami konstytucjonalnymi, warunkującymi barwę włosów, cechy rasowe i rodzinne; podlega także wpływom hormonalnym – przeważnie androgenom. Cykl dla włosów długich (końcowych) wynosi od 3 do kilkunastu lat (co można łatwo obliczyć na podstawie pomiaru nieobcinanych włosów). W warunkach fizjologicznych na głowie znajduje się ok. 80% włosów w okresie wzrostu (anagen), 1% w okresie inwolucji mieszka włosowego (katagen – który trwa na owłosionej skórze głowy 2–4 tyg.), a pozostałe 19% to włosy w okresie spoczynku, tzn. nierosnące (telogen – trwa 2–4 mies.), niekiedy w tej ostatniej liczbie znajdują się w niskim odsetku włosy dystroficzne lub niesklasyfikowane.
Włosy mamy na swoim ciele od samego początku. Pierwsze zawiązki włosów pojawiają się ok. 3. mies. życia płodowego, a ok. 6. mies. życia płodowego są dość równomiernie rozmieszczone na powierzchniach owłosionych ciała. Przypuszcza się, że ok. 8. mies. życia płodowego następuje determinacja typów włosów, a czynniki decydujące są obecne prawdopodobnie w skórze, są więc związane z okolicą ciała. W tym czasie tworzą się grupy trój- i wielowłosowe na głowie. Gęstość włosów jest więc zdeterminowana już w życiu płodowym, bowiem nie jest znane zjawisko neogenezy w życiu osobniczym, a jedynie włosy terminalne mogą ulegać stopniowej transformacji we włosy typu meszkowego, co ma miejsce w różnych postaciach łysień. Odwrotne zjawisko występuje niezmiernie rzadko, gdy włosy typu vellus przyjmują cechy włosów terminalnych. Wykształcenie u człowieka od 5 do 6 mln mieszków włosowych podczas życia płodowego jest wynikiem oddziaływania ektodermy i mezodermy. Ilość mieszków, a tym samym początkowa ilość włosów jest więc genetycznie uwarunkowana, nigdy nie ulega ta liczba zwiększeniu, ale zmniejszeniu w wyniku różnych patologii bardzo często. W warunkach prawidłowych gęstość włosów na głowie, uwarunkowana w genach,  ulega dużym wahaniom i zależy od czynników rasowych, genetycznych, okresu życia i okolicy głowy. Z wiekiem gęstość włosów zmniejsza się. Średnia liczba włosów na głowie na jednostkę powierzchni w polskiej populacji kobiet w poszczególnych okolicach głowy przedstawia się następująco: w okolicy ciemieniowej – 286, skroniowej – 267 i potyliczej – 220. Największa gęstość jest u kobiet w końcu drugiej dekady życia, po czym stopniowo z wiekiem ulega zmniejszeniu, a różnice indywidualne mogą być dość znaczące. Istnieją sprzeczne Fizjologiczne łysienie pojawia się po raz pierwszy u osesków, zwykle zapoczątkowane w okolicy potylicznej i w krótkim czasie dochodzi do wymiany. Pierwszy cykl włosów długich na głowie w życiu osobowym pojawia się po utracie włosów płodowych, które mają cechy włosów meszkowych. Z wiekiem włosy rosnące osiągają coraz większą długość i grubość. Silniejszy ich wzrost rozpoczyna się czasem dopiero pod koniec 1 roku życia. Kolejne fizjologiczne łysienie może wystąpić w okresie pokwitania u ok. 20% dziewcząt i nieco częściej u chłopców w postaci nieznacznego przerzedzenia włosów w kątach czołowo-skórnych, co związane jest z czynnością hormonów płciowych męskich, sporadycznie może być początkiem łysienia typu męskiego u obu płci. Trzecie fizjologiczne, najczęstsze łysienie może wystąpić u kobiet w okresie menopauzy oraz u mężczyzn powyżej 60-ego roku życia.
Włosy głowy są różnej grubości, a mianowicie tzw. grube o przekroju od 0,05 do ok. 0,1 mm (rodzaj zależy od czynników rasowych i genetycznych), następnie włosy średniej grubości – ok. 0,05 mm i cienkie – ok. 0,025 mm. Z wiekiem jednak zmniejsza się odsetek włosów grubych na rzecz wzrostu włosów średnich i cienkich. Zależność ta w mniejszym stopniu jest związana z okolicą głowy. W łysieniach, a zwłaszcza androgenowym, stosunki te u kobiet zmieniają się wcześniej często w 3. lub 4. dekadzie życia. Włosy rosną z szybkością 0,37–0,44 mm/dobę. Występują nieznaczne różnice pomiędzy płcią, u mężczyzn włosy mogą rosnąć nieco szybciej, jednakże najczęściej w wymienionych granicach. Wykazano także minimalne różnice u kobiet, zależnie od okolicy głowy. Najszybciej rosną włosy w okolicy czołowo-ciemieniowej, potylicznej, nieco wolniej na skroniach, a różnica ta może pogłębiać się równolegle z wiekiem. Tam też utrzymują się włosy najdłużej, pomimo łysienia, co jest przydatne do pobierania implantów przy przeszczepach.
Włosy wypadają nam każdego dnia i jest to normalny proces fizjologiczny. Choć jest on całkowicie fizjologiczny, włosy odgrywają tak istotną rolę w psychoseksualnej samoocenie człowieka, że obawa przed łysieniem może skłonić pacjenta do zasięgnięcia porady lekarskiej. Wypadanie włosów jest szczególnie widoczne podczas ich czesania i mycia. Żeby stwierdzić, że włosy nam nadmiernie wypadają powinniśmy liczyć wszystkie wypadające włosy w ciągu doby, te tracone samoistnie i te, które tracimy przy czesaniu, przez kilka dni. Dzienna utrata włosów w warunkach fizjologicznych ulega również dużym wahaniom indywidualnym, na ogół nie powinna przekraczać od 70–100 włosów dziennie. Problem pojawia się gdy wypada ich ponad 100 dziennie i trwa to dłużej niż kilka tygodni. Nadmierne wypadanie włosów jest zapowiedzią powstawania łysienia, które powstaje wskutek zachwiania równowagi pomiędzy utratą włosów a ich odrostem. Zwiększone wypadanie włosów obserwuje się jesienią i na wiosnę. Są obecnie w sporej liczbie dostępne preparaty mające hamować ten proces, ale nie należy wierzyć, że zlikwidują łysienia. Niektóre pobudzają mieszki włosowe do wzrostu, wszystkie są jednak skuteczne tylko wówczas, kiedy się je stosuje. Po odstawieniu obserwuje się zwykle ponowne wypadanie, choć niekoniecznie o tak dużym nasileniu jak poprzednio.

NASTEPNA_STRONA
 Osłaniają przed czynnikami mechanicznymi, chemicznymi i fizycznymi, a tracą swoją pierwotną funkcję regulatora temperatury. Działając jako narząd dotyku przekazują również niektóre podniety seksualne i odbierają je. Włosy głowy mają natomiast duże znaczenie psychospołeczne, ponieważ są naturalną ozdobą każdego człowieka, a szczególnie kobiet, dlatego też wymagają specjalnej troski. Włosy mają również ogromne znaczenie dla innych dziedzin medycyny, np. medycyny sądowej, fizjologii, ogólnej medycyny, a także dla innych dziedzin nauki, jak np. archeologii. Uważa się, że żaden inny twór nie jest tak wrażliwym wskaźnikiem ogólnego stanu zdrowia, odżywiania, zatrucia itp., jak włosy. Żadna inna tkanka ludzkiego organizmu nie może dostarczyć tak wielu informacji w stosunkowo łatwy i dostępny sposób. Dość wspomnieć uzyskane dzięki włosom informacje z wykopalisk. Należy tu wymienić badania włosów mumii egipskich, które były źródłem wielu wartościowych danych dla archeologów i historyków. Dodatkowym ich atutem jest fakt, że pozostają niezmiennie cennym materiałem nawet przez tysiące lat i wciąż są źródłem wiedzy dla naukowców. Zmiana gęstości włosów, ich zabarwienia, grubości, struktury łodygi włosów, połysku mogą wskazywać na toczący się w organizmie proces patologiczny.
Cykl włosowy u człowieka na głowie jest niezsynchronizowany, to znaczy, że sąsiadujące ze sobą mieszki włosowe są w różnym okresie cyklu włosowego, a każdy z nich ma charakterystyczny dla siebie obraz mikroskopowy. I tak:
- włos anagenowy to okres wzrostu mieszka. Włos anagenowy charakteryzuje się obecnością oderwanej części opuszki zawierającej barwnik oraz strefą keratogenną nieco ciemniej zabarwioną. Włos rosnący ma najczęściej obie pochewki – jaśniejszą wewnętrzną i ciemniejszą zewnętrzną. Mieszki usytuowane są w skórze skośnie do jej powierzchni, a ich dolna część leży w tkance podskórnej. Dolną część mieszka tworzy opuszka włosa, z której powstaje włos i pochewka wewnętrzna. Na zewnątrz od niej znajduje się pochewka zewnętrzna, otoczona bezkomórkową błoną szklistą. Na zewnątrz od błony szklistej obecna jest pochewka łącznotkankowa, a brodawka włosa jest poniżej opuszki. Opuszka ma kształt cebulkowaty, obejmuje brodawkę włosa od góry i z boków. Podział komórek następuje w jej dolnej części opuszki, jest to macierz włosa, która charakteryzuje się wysokim wskaźnikiem mitotycznym, każda komórka dzieli się co 23 godz. Kiedy mieszki nie chorują i pracują prawidłowo, wtedy właśnie w takim tempie przyrastają komórki włosowe. Jednak sam anagen również dzieli się na etapy ze względu na ten proces. Na początku okresu anagenu w komórkach zawiązka włosa występują bardzo liczne podziały. Okres ten zwany jest anagenem I. Następnie niezróżnicowane komórki zawiązka włosa rosną w dół, wokół wysoko położonej brodawki i zaczynają tworzyć opuszkę – jest to już etap zwany anagen II. Mieszek stopniowo wydłuża się; opuszka, w której można już wyróżnić macierz, zostaje ukształtowana, co odpowiada anagenowi III. Rozpoczyna się tworzenie włosa, którego koniec dochodzi do poziomu podstawy gruczołu łojowego – anagen IV, a następnie do powierzchni naskórka – anagen V i wreszcie włos rośnie ponad naskórkiem – anagen VI. Aktywność mitotyczna opuszki jest największa na początku anagenu VI. Widać więc, że sam proces powstawania włosa jest skomplikowany, a tym samym jest to czas, kiedy żadne czynniki nie powinny powodować zaburzeń, aby mógł przebiegać prawidłowo.
-włos katagenowy – okres inwolucji mieszka. Włos katagenowy, zależnie od okresu fazy inwolucji może wykazywać podobieństwo albo do włosa anagenowego, albo do telogenowego. We wczesnym okresie staje się cieńszy i posiada zanikające pochewki, w późniejszym okresie wskutek postępującego rogowacenia, widoczna jest zarysowująca się kolba włosa telogenowego. Włos katagenowy niekiedy wyrywa się z kolumną niezróżnicowanych komórek nabłonkowych, które tworzą tzw. ogon różnej długości. W końcowych dniach okresu wzrostu opuszka stopniowo zanika i uwalnia brodawkę. Część z nich ulega zwyrodnieniu i rozpadowi, część natomiast, nie rogowaciejąc, bierze udział w tworzeniu kolumny niezróżnicowanych komórek nad brodawką. Komórki rogowaciejące oddzielają się od pozostałych komórek macierzy i tworzą zgrubienie, z którego powstaje zrogowaciała kolumna włosa nierosnącego – telogenowego. W tym czasie brodawka podąża ku górze za skracającą się kolumną komórek niezróżnicowanych, leżących poniżej kolby włosa telogenowego. Jest to wtórny zawiązek włosa, z którego na początku najbliższego okresu anagenu powstaje nowa opuszka włosa
-włos telogenowy – okres spoczynkowy mieszka. Włos telogenowy jako twór całkowicie zrogowaciały nie zawiera zupełnie barwnika, zakończony jest kolbą, czasami otoczoną woreczkiem nabłonkowym, pod którym znajduje się wtórny zawiązek włosa. Przytwierdzenie kolby może być tak mocne, że utrata włosa telogenowego następuje dopiero wtedy, gdy koniec nowo rosnącego włosa w tym samym mieszku włosowym przebije zakotwiczenie kolby i niejako wypchnie na zewnątrz włos nierosnący. Niekiedy jednak włos telogenowy pozostaje nadal w mieszku i wówczas, może tkwić nawet kilka włosów telogenowych w jednym mieszku. Takie włosy, kiedy cykl przebiega prawidłowo, po jakimś czasie, sukcesywnie wypadają, uwalniając mieszek i tym samy pozwalając na tworzenie się nowych włosów czyli anagen. Tak właśnie zostaje zamknięty cykle, jeśli nie dochodzi do żadnej patologii.
Jednakże patologie bywają bardzo często i stąd głównie nasze problemy z włosami, czego przykładem może być włosy dystroficzny. Jest to patologiczna postać włosa anagenowego. Włos dystroficzny wykazuje wybitne zmniejszenie grubości korzenia, nie ma pochewek, a w miejscu największego zaniku dochodzi do jego odłamania. Włos przypomina zaostrzony ołówek o różnej długości szpica. Włos, którego korzeń jest ułamany w miejscu mniej lub bardziej gwałtownego przewężenia także nazywa się dystroficznym. Stwierdzenie takiego włosa dowodzi anagenowego mechanizmu łysienia w danym mieszku. Na podstawie kąta, który tworzy oś długa włosa z ramieniem przewężenia, można w znacznym stopniu wnioskować o sile działającego szkodliwego czynnika. Im szybciej ustanie podział komórek w macierzy włosa, tym prędzej utworzy się szpic włosa dystroficznego, a wspomniany kąt będzie mniejszy. Odwrotnie, natomiast, bardziej rozwarty kąt, czyli dłuższy szpic świadczy o wolniejszym przebiegu zaburzeń w komórkach macierzy. Po odłamaniu włosa mieszek albo ulega inwolucji katagenowej i powstaje wtórny zawiązek włosa, albo rzadziej powstaje szczątkowy niezupełnie zrogowaciały włos poronny. Inny przykład to włos dysplatyczny, który jest cieńszy od włosa anagenowego i pozbawiony pochewek.
Co ciekawe, w każdym mieszku występują kolejno okresy: wzrostu włosa (anagen), zahamowanie wzrostu włosa i inwolucja mieszka (katagen) oraz spoczynku (telogen), a ich naprzemienne pojawienie się nazwano cyklem włosowym. Uważa się, że w ciągu życia człowieka mieszek może przechodzić cykle włosowe średnio 20–30 razy. Na długość tych poszczególnych faz cyklu włosowego znaczący wpływ mają hormony, przy czym estrogeny zmniejszają czynności gruczołów łojowych i działają stymulująco na wzrost włosów u człowieka, przedłużając okres wzrostu włosa. Z kolei zmniejszona utrata włosów podczas ciąży, jak i zwiększenie wypadania w okresie przekwitania wskazują na udział hormonu pęcherzykowego w zachowaniu prawidłowego owłosienia głowy. Androgeny hamują wzrost włosów na głowie, natomiast pobudzają go, jak na ironię, poza skórą głowy, w miejscach zupełnie niepożądanych, zarówno u kobiet, jak i mężczyzn.

NASTEPNA_STRONA
Czas trwania cyklu włosowego jest różny dla różnego rodzaju włosów.  Spowodowany jest wpływami konstytucjonalnymi, warunkującymi barwę włosów, cechy rasowe i rodzinne; podlega także wpływom hormonalnym – przeważnie androgenom. Cykl dla włosów długich (końcowych) wynosi od 3 do kilkunastu lat (co można łatwo obliczyć na podstawie pomiaru nieobcinanych włosów). W warunkach fizjologicznych na głowie znajduje się ok. 80% włosów w okresie wzrostu (anagen), 1% w okresie inwolucji mieszka włosowego (katagen – który trwa na owłosionej skórze głowy 2–4 tyg.), a pozostałe 19% to włosy w okresie spoczynku, tzn. nierosnące (telogen – trwa 2–4 mies.), niekiedy w tej ostatniej liczbie znajdują się w niskim odsetku włosy dystroficzne lub niesklasyfikowane.
Włosy mamy na swoim ciele od samego początku. Pierwsze zawiązki włosów pojawiają się ok. 3. mies. życia płodowego, a ok. 6. mies. życia płodowego są dość równomiernie rozmieszczone na powierzchniach owłosionych ciała. Przypuszcza się, że ok. 8. mies. życia płodowego następuje determinacja typów włosów, a czynniki decydujące są obecne prawdopodobnie w skórze, są więc związane z okolicą ciała. W tym czasie tworzą się grupy trój- i wielowłosowe na głowie. Gęstość włosów jest więc zdeterminowana już w życiu płodowym, bowiem nie jest znane zjawisko neogenezy w życiu osobniczym, a jedynie włosy terminalne mogą ulegać stopniowej transformacji we włosy typu meszkowego, co ma miejsce w różnych postaciach łysień. Odwrotne zjawisko występuje niezmiernie rzadko, gdy włosy typu vellus przyjmują cechy włosów terminalnych. Wykształcenie u człowieka od 5 do 6 mln mieszków włosowych podczas życia płodowego jest wynikiem oddziaływania ektodermy i mezodermy. Ilość mieszków, a tym samym początkowa ilość włosów jest więc genetycznie uwarunkowana, nigdy nie ulega ta liczba zwiększeniu, ale zmniejszeniu w wyniku różnych patologii bardzo często. W warunkach prawidłowych gęstość włosów na głowie, uwarunkowana w genach,  ulega dużym wahaniom i zależy od czynników rasowych, genetycznych, okresu życia i okolicy głowy. Z wiekiem gęstość włosów zmniejsza się. Średnia liczba włosów na głowie na jednostkę powierzchni w polskiej populacji kobiet w poszczególnych okolicach głowy przedstawia się następująco: w okolicy ciemieniowej – 286, skroniowej – 267 i potyliczej – 220. Największa gęstość jest u kobiet w końcu drugiej dekady życia, po czym stopniowo z wiekiem ulega zmniejszeniu, a różnice indywidualne mogą być dość znaczące. Istnieją sprzeczne Fizjologiczne łysienie pojawia się po raz pierwszy u osesków, zwykle zapoczątkowane w okolicy potylicznej i w krótkim czasie dochodzi do wymiany. Pierwszy cykl włosów długich na głowie w życiu osobowym pojawia się po utracie włosów płodowych, które mają cechy włosów meszkowych. Z wiekiem włosy rosnące osiągają coraz większą długość i grubość. Silniejszy ich wzrost rozpoczyna się czasem dopiero pod koniec 1 roku życia. Kolejne fizjologiczne łysienie może wystąpić w okresie pokwitania u ok. 20% dziewcząt i nieco częściej u chłopców w postaci nieznacznego przerzedzenia włosów w kątach czołowo-skórnych, co związane jest z czynnością hormonów płciowych męskich, sporadycznie może być początkiem łysienia typu męskiego u obu płci. Trzecie fizjologiczne, najczęstsze łysienie może wystąpić u kobiet w okresie menopauzy oraz u mężczyzn powyżej 60-ego roku życia.
Włosy głowy są różnej grubości, a mianowicie tzw. grube o przekroju od 0,05 do ok. 0,1 mm (rodzaj zależy od czynników rasowych i genetycznych), następnie włosy średniej grubości – ok. 0,05 mm i cienkie – ok. 0,025 mm. Z wiekiem jednak zmniejsza się odsetek włosów grubych na rzecz wzrostu włosów średnich i cienkich. Zależność ta w mniejszym stopniu jest związana z okolicą głowy. W łysieniach, a zwłaszcza androgenowym, stosunki te u kobiet zmieniają się wcześniej często w 3. lub 4. dekadzie życia. Włosy rosną z szybkością 0,37–0,44 mm/dobę. Występują nieznaczne różnice pomiędzy płcią, u mężczyzn włosy mogą rosnąć nieco szybciej, jednakże najczęściej w wymienionych granicach. Wykazano także minimalne różnice u kobiet, zależnie od okolicy głowy. Najszybciej rosną włosy w okolicy czołowo-ciemieniowej, potylicznej, nieco wolniej na skroniach, a różnica ta może pogłębiać się równolegle z wiekiem. Tam też utrzymują się włosy najdłużej, pomimo łysienia, co jest przydatne do pobierania implantów przy przeszczepach.
Włosy wypadają nam każdego dnia i jest to normalny proces fizjologiczny. Choć jest on całkowicie fizjologiczny, włosy odgrywają tak istotną rolę w psychoseksualnej samoocenie człowieka, że obawa przed łysieniem może skłonić pacjenta do zasięgnięcia porady lekarskiej. Wypadanie włosów jest szczególnie widoczne podczas ich czesania i mycia. Żeby stwierdzić, że włosy nam nadmiernie wypadają powinniśmy liczyć wszystkie wypadające włosy w ciągu doby, te tracone samoistnie i te, które tracimy przy czesaniu, przez kilka dni. Dzienna utrata włosów w warunkach fizjologicznych ulega również dużym wahaniom indywidualnym, na ogół nie powinna przekraczać od 70–100 włosów dziennie. Problem pojawia się gdy wypada ich ponad 100 dziennie i trwa to dłużej niż kilka tygodni. Nadmierne wypadanie włosów jest zapowiedzią powstawania łysienia, które powstaje wskutek zachwiania równowagi pomiędzy utratą włosów a ich odrostem. Zwiększone wypadanie włosów obserwuje się jesienią i na wiosnę. Są obecnie w sporej liczbie dostępne preparaty mające hamować ten proces, ale nie należy wierzyć, że zlikwidują łysienia. Niektóre pobudzają mieszki włosowe do wzrostu, wszystkie są jednak skuteczne tylko wówczas, kiedy się je stosuje. Po odstawieniu obserwuje się zwykle ponowne wypadanie, choć niekoniecznie o tak dużym nasileniu jak poprzednio.