Utrata włosów niekoniecznie zapisana w genach
2009.05.27
W większości przypadków, zwłaszcza u mężczyzn, łysienie jest już zapisane w genach. Łysienie androgenowe ma podłoże hormonalne i jeśli mężczyzna odziedziczył takie tendencje to małe prawdopodobieństwo, aby się uchronił od utraty włosów. Ale bywają także schorzenia nabyte, nie mające nic wspólnego z genetyką, kiedy nagle okazuje się, że włosów ubywa w zawrotnym tempie. Zjawisko zazwyczaj dotyczy nieregularnych przerzedzeń włosów powodowanych przez procesy chorobowe, w których ryzyko wystąpienia całkowitej utraty włosów jest mało prawdopodobne z uwagi na odwracalność zmian i fakt, że przeważnie jest to łysienie niebliznowaciejące.
Jak dotąd najpopularniejszą z tych przypadłości jest łysienie plackowate czyli alopecia areata, które jest jednym z najczęściej występujących schorzeń dotykających skóry głowy, przy czym przyczyny jego występowania są bardzo tajemnicze. Nazwa schorzenia wywodzi się od greckiej nazwy alopekia oznaczającej lisi świerzb, prawdopodobnie z tego powodu, że lis to zwierze podatne na chorobę powodującą powstawanie nagich miejsc na sierści. Inna teoria wskazuje jednak, że nazwa choroby została wybrana z powodu tego, że w miejscach gdzie lis oddaje mocz trawa więdnie i wysycha. W ten prosty sposób wypalone miejsca na trawie zostały skojarzone z tymi powstałymi na głowie objawami łysienia plackowatego. Łysienie plackowate może występować u o obu płci w każdym wieku, brak tutaj reguł, lecz najczęściej zdarza się to wśród ludzi dorosłych. Pojawienie się okrągłego, różowawego, połyskującego nagiego obszaru, na którym możemy zaobserwować puste mieszki włosowe, to początkowa oznaka schorzenia. Łysienie może się ograniczyć jedynie do tego obszaru, jednakże często z czasem pojawiają się kolejne, które mogą znajdować się na brwiach, brodzie a nawet na rzęsach. Charakterystyczne jest to, że w aktywnym okresie choroby, na postępującej granicy pomiędzy włosami, a wyłysiałym obszarem, możemy zauważyć drobne około cztero milimetrowe włoski. Są to charakterystyczne włosy wykrzyknikowe, gdyż tracą one barwnik na wysokości skóry głowy, tak że przy wypadnięciu takiego włosa cebulka tworzy kropeczkę, tak jak pod wykrzyknikiem. Nie jest znana dokładna przyczyna powstawania łysienia plackowatego, dotąd określenie konkretnego podłoża sprawia naukowcom trudności. Jedyna prawidłowość to fakt, że w większości przypadków jest ono poprzedzone okresem napięcia emocjonalnego, zmartwień czy tragedią osobistą taką jak śmierć kogoś bliskiego. Mogą też występować w połączeniu z osłabiającymi chorobami, czyli nakładać się jako czynnik dodatkowy. Zdarza się, że widać poprawę długotrwałych przypadków łysienia plackowatego po usunięciu zainfekowanego próchnicą zęba lub innych zakażonych miejsc.
Większości przypadków takiego łysienia, objętych specjalistycznym leczeniem, możliwe jest odzyskanie owłosienia, w czym często pomaga namierzenie i wyeliminowanie ewentualnego czynnika powodującego ten proces. Jeśli jest to jakaś osobista trauma pomocne bywają terapie u psychologa i delikatne środki uspokajające. W łagodniejszych przypadkach po kilku tygodniach pojawia się na środku głowy drobny, blady meszek który z czasem zamienia się w normalne wybarwione owłosienie głowy. Leczenie, które polega na opanowaniu i stymulacji wzrostu włosa poprzez naświetlanie światłem ultrafioletowym, stosowanie hormonów lub nawet nakładaniem radioaktywnej farby na wyłysiałe obszary, powoduje z czasem właśnie taki odrost. Każdy przypadek wymaga indywidualnego podejścia, a wybrany sposób leczenia zależy od spostrzeżeń lekarza i naszych sugestii na temat szkodliwych okoliczności. Aplikowanie medykamentów na pozbawione włosów obszary, w celu pobudzenia wzrostu, odnosi mierne rezultaty, potrzebna jest kompleksowa terapia.
W niektórych przypadkach jednak pomyślność kuracji nie jest aż tak oczywista. Bywa tak w szczególności, kiedy choroba dotyczy tyłu karku rozszerzając się promieniście naprzód pasmem, które kończy się ponad uszami. Doświadczenie lekarzy i udokumentowane przypadki pokazują, że nawet objęty specjalistycznym leczeniem odrost włosów w tym obszarze może być tylko częściowy lub nawet zerowy. W innych znów przypadkach wypadanie włosów może rozprzestrzenić się obejmując całą głowę jest to łysienie uogólnione. A w szczególnym wypadku może nawet objąć wszystkie włosy na ciele, co stanowi łysienie całkowite. Są to przypadki, kiedy przypadłość wystąpiła po raz pierwszy w dzieciństwie, prognozowanie nie było zbyt optymistyczne, a łysienie powtórzyło się wtedy, kiedy zadziałały ponownie te same czynniki sprawcze.
Niezależnie od formy, łysienie plackowate jest dość oporne w leczeniu. Dodatkową trudnością jest fakt, że domniemane podłoże tkwi zwykle w wadliwie działającym układzie autoimmunologicznym. Stres i inne czynniki są istotne, ale to układ odpornościowy będący w złym stanie jest obwiniany za takie właśnie reakcje organizmu na szkodliwe okoliczności. Dlatego też nie ma możliwości zapobiegania chorobie, a proces leczenia jest żmudny i nie zawsze przynosi oczekiwane efekty.
